Sorunuz mu var? Bizi Arayın (332) 324 11 20

Meram Belediyesi

GELİŞİMİN EN KEYİFLİ YOLU: BİLİŞSEL OYUNLAR

Hayattaki en iyi öğrenmeler iç motivasyon harekete geçtiği zaman gerçekleşenlerdir.Çünkü tam o zaman bireyler öğrenmeye gerçekten istek duyarlar, öğrenme için zaman ayırır ve gayret sarf ederler.

slider image slider image slider image slider image

İç motivasyonu harekete geçiren dolayısıyla öğrenmeyi tetikleyen en önemli unsur ise meraktır.

Merak, yalnızca çocukluk döneminde değil yaşam boyu öğrenme felsefesinden hareketle hayatın her döneminde sahip olunması gereken bir olgudur. Çocukluk döneminde merak duygusu en hızlı oyunlar vasıtasıyla harekete geçer. Çünkü tüm gelişim alanlarını destekleme ve geliştirme noktasında çok önemli bir yere sahip olan oyun, çocuğun hayata açılan penceresidir. Oyunlar, çocuklar hatta yetişkinler için bile etkili ve kalıcı öğrenmelere kapı aralar çoğu zaman. Oyunlar vasıtasıyla çocuklar zorlanmadan, bilinçsizce birçok şey öğrenirler ve bu öğrendiklerini de yeni öğrenmeler için basamak olarak kullanırlar.

Çocukların oyunları arasında en keyif aldıkları ve tüm gelişimlerini destekleyen oyunlar hiç şüphesiz ki toplumda akıl ya da zekâ oyunları olarak bilinen ancak bilimsel olarak bilişsel (kognitif) oyunlar olarak tanımlanan oyunlardır. Bilişsel oyunlar belirli kuralları olan, bireysel ya da grup olarak oynanabilen ve 21. yüzyıl becerilerini de içine alan birçok farklı bilişsel beceriyi harekete geçiren oyunlardır. Ortaokullarda seçmeli olarak yürütülen bu ders kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı birçok beceri gelişimini hedeflemektedir.

Bilişsel oyunlar, çocukların mantık yürütmeleri, strateji güçleri, soyut düşünmeleri, problemlere farklı çözüm yolları bulmaları, görsel-uzamsal becerileri, üç boyutlu düşünmeleri, problemler karşısında kendilerine özgü çözüm yolları üretebilmeleri, hızlı ve doğru karar verebilmeleri, eleştirel düşünmeleri, yaratıcılıklarını geliştirmeleri, özgüven kazanmaları, mücadele ruhu kazanmaları, sistemli ve disiplinli çalışma becerilerini geliştirmeleri, yeni fikirler üretmeleri, düşüncelerini etkili şekilde ifade etmeleri, öz güven geliştirmeleri, bireysel ya da rekabet ortamında takım halinde çalışmaları, iletişim becerileri, rakiplerine karşı saygılı davranmaları, deneme-yanılma, tümevarım, tümdengelim gibi yöntemleri kullanmaları gibi birçok beceri gelişimine katkı sağlar.

Birçok beceri gelişimine katkı sağlayan bilişsel oyunlar vasıtasıyla çocuklar potansiyellerinin farkına varmanın yanı sıra yetersiz ve geliştirilmeye ihtiyaç duyulan becerilerinin farkına da vararak bu alanlarda da kendilerini geliştirmeye çalışmalıdırlar. Sürekli aynı beceriyi geliştiren ya da gelişmiş bir beceriye yönelik oyunlardan ziyade farklı beceri alanlarına yönelik ya da kısmen daha başarısız olunan oyunların üzerinde durmak gelişim açısından fayda sağlar. Bunun yanı sıra çocuklar bilişsel oyunlarda öğrendiklerini yani kazanımlarını gerçek yaşamlarına uyarlama becerisi de kazanmalıdırlar. Çünkü oyunlar gerçek yaşamın bir anlamda provasıdır.

Bilişsel oyunlar çocukların sadece zihinsel kapasitelerine değil aynı zamanda sosyal iletişimlerine, ifade becerilerine, duygusal ve bedensel gelişimlerine de katkı sağlar. Bu açıdan çocukların ilgi, ihtiyaç ve yaşlarına göre farklılaşan bilişsel oyunları bireysel olarak, arkadaşlarıyla ve özellikle de aile üyeleriyle birlikte oynaması onları tüm gelişim alanlarında olumlu yönde destekler. Çocuklarıyla nitelikli vakit geçirmek isteyen ancak bu anlamda ne yapacağını tam olarak bilemeyen ebeveynler için bilişsel oyunlar oldukça idealdir. Evde aile üyeleri arasında yapılan turnuvalar vasıtasıyla hem keyifli vakit geçirilebilir hem de çocukların gelişimleri çok yönlü olarak desteklenebilir.

Sonuç olarak, eğitim öğretim faaliyetlerinin ezbere dayalı bilgi edinimi olmadığından hareketle bilişsel oyunlar vasıtasıyla yaparak yaşayarak öğrenme ortamları çoğaltılabilir ve etkin öğrenme gerçekleştirilebilir.

Yrd. Doç. Dr. Bengü TÜRKOĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi Okul Öncesi Eğitimi ABD Öğretim Üyesi