Sorunuz mu var? Bizi Arayın (332) 324 11 20

Meram Belediyesi

Kafamın içindeki bilinmeyen?

İnsanı insan yapan kişiliği, beğenileri, zevkleri, bilgileri, öfkeleri ile “ben” dediğimiz kişiliği oluşturan şey nedir? Böyle bir soru sorduğumuzda aklımıza el, ayak, göz, burun, kulak gelmez sanırım.

slider image slider image slider image slider image

Evet doğru bildiniz; yukarıda saydığımız bütün özellikler “beyin” de gerçekleşir.

Tırnağımız kopsa, elimizde bir kesik oluşsa, bir organ kaybı (parmak gibi) yaşasak, bazı işlev bozukluğu ve acı dışında vücudumuzun diğer bölümlerini etkilemez. Ancak aynı orandaki bir kayıp beynimizde gerçekleşse aynı şeyi söyleyebilir miyiz? Bizi biz yapan her şey beyinde gerçekleşiyor. Oradaki en küçük zedelenme bütün hayatımızı etkiliyor peki ama biz beyin hakkında ne biliyoruz?

Beynin Yapıtaşı: Nöron.

Bilgisayarın iki bölümü vardır. Donanım denilen fiziki kısım; ekran, klavye, harddisk, işlemci vs. bir de yazılım vardır; oyun oynamak, yazı yazmak, haberleşmek, film izlemek, kodlama yapmak, müzik dinlemek için kullandığımız programlar. Beynimizin yazılım ve donanımı hakkında iyi bir fikir sahibi miyiz?.
Beyinde bulunan maddeler içinde glia denilen gri hücreler vardır. Sinir hücrelerinin adına nöron deriz. Hastanelerde nöroloji polikliniklerine rastlamış olabilirsiniz. Beyin ve sinirle ilgili rahatsızlıklar orada tedavi edilir. Nöron, beyni oluşturan özelleşmiş sinir hücreleridir ama insanı sinir etmez!

Bir beyin içinde 1 000 000 000 000 nöron bulunur.

Bunların 100 000 000 kadarı düşünme işlevini yürütmektedir. Güçlü bir elektro-kimyasal yapı, harikulade bir mikro bilgi-işlem ve iletim sistemine sahip olan nöronların yapısı ahtapota benzer. Bir ahtapotun sekiz kolu vardır. Toplu iğne başı büyüklüğündeki bir nöronun ise 1 ile 100 000 kolu olabilir. Nöronların bu kollarına dendrit adı verilir. Bir de akson denilen bir yapı vardır. Beyin hücresi tarafından iletilen bilginin iletilmesini sağlayan uzun daldır. Akson ve dendritlerin uzunluğu 1 mm ile 1500 mm arasında değişir. Bir beyin hücresi saniyede yüzlerce, binlerce bağlantı noktasından gelen mesajları alır ve uygun yere yönlendirir. Şu anda siz bu yazıyı okurken de zihninizde olan şey budur.

ÖĞRENME

Anne karnında ilk oluşan şey beyindir. Önce o gelişir, büyür ve yönetir. O yüzden yeni doğan çocukların kafası vücuduna göre daha büyüktür. Çocuk beynindeki ağlar arasındaki bağlantı internetteki web sayfalarının birbiri arasındaki bağlantıdan daha karmaşık ve güçlüdür. Beyin gelişip büyüdükçe nöronlar arası kurulan bağlantılar ve ağların sayısı artar. Okunan, dinlenilen, öğrenilen bir konu bir beyin hücresinden diğerine geçerken biyokimyasal elektromanyetik bir yol oluşur. Buna hafıza yolu denir.

Öğrenilen konuyla ilgili olarak yaptığımız her eylem, araştırma, inceleme, görme, hayal etme, uygulama bu hafıza yolunu genişletir ve güçlendirir. Bir konuyu ilk öğrenme zihin ormanında bir yol açmak gibidir. İlk başta güç olabilir. Ancak yolu bir kez açtığınızda yapılan tekrar ve uygulamalarla yolu genişletirsiniz ve bilgi akışı hızlanır. Kolaylıkla hatırlar ve öğrenirsiniz. Zihinsel bir olay ne kadar gerçekleştirilirse yeniden gerçekleşme ihtimali de o kadar çok olur.

Kitap okuyan, öğrenen, kendini geliştiren bir insanın nöronlar arasındaki ağ bağlantıları az okuyanlardan fazladır. Yeni öğrenilen her konu ile ilgili olarak eski bilgiler ile bir bağlantı kurar, yeni bir bilgi öğreniriz. Telefonların güncellenmesi gibi her an bilgimizi de güncelleriz. Yeni kurulan bu bağlantılar ne kadar güçlü ise o konu tam öğrenilmiş demektir. Ancak ağ bağlantısını güçlü kuramadığımız zaman unutma dediğimiz şey ortaya çıkar. Çünkü nöronlar arasındaki bağlantılar kopmuştur, hatırlayamayız!

Peki ağlar arasındaki yolu güçlü ve geniş kurmanın yolu nedir? Okuma, tekrar etme, not alma, bilgileri grafiklerle, görsellerle ifade etme, renklendirme, yeni konularla ilişkilendirme bunlardan bazılarıdır. Toprak, dar, kavisli ve engebeli bir yolda sıkışık bir trafikte giden araba ile otobanda giden arabanın hızı rahatlığı aynı olabilir mi? Siz de hafıza yollarınızı okuyarak aldığınız notlara renk, görsel, şema, boyut ekleyerek, düzenli tekrar ederek, farklı derslerle, konularla, hayatla bağlantılarını keşfederek genişletebilir ve hızlandırabilirsiniz. İstemeniz ve bunun için çalışmanız yeterli.